Araştırmacılar, gösterişli cennet kuşu ailesinden düzinelerce türün biyofloresan olduğunu ve kur gösterilerinde parlak bir ışık yaydığını keşfetti.
İster başlarını dramatik bir şekilde sallasınlar, ister görünüşte imkansız şekillere girsinler ya da tüylerinde ışığı bir kara delik gibi hapsetsinler, cennet kuşlarının tüylerinde her zaman yeni bir numara var gibi görünüyor. Sadece Avustralasya'nın sık yağmur ormanlarında bulunan bu gösterişli tür, yıllardır dikkat çekmiştir. Ancak yeni araştırma, bu kuşların gözlerden saklanan başka çarpıcı bir özelliğe sahip olduğunu ortaya koyuyor.
Royal Society Open Science dergisinde yayınlanan bu çalışmaya göre, çoğu cennet kuşu biyofloresan, yani güneşten gelen ışığı emip daha sonra farklı bir renk olarak yayabiliyor. Canlı parlak benekler, ultraviyole ışınlarını diğer kuşların görebilmesi için renkli ışıltılarına dönüştürerek gerçekten parlıyor. Amerikan Doğa Tarihi Müzesi koleksiyonlarında saklanan cennet kuşu örneklerini analiz eden araştırmacılar, bu özelliği 45 türün 37'sinde buldu.
Daha önce biyofloresansın balıklarda yaygın olduğunu tespit eden bir ihtiyolog ekibi, müzenin koleksiyonlarında bu yeteneğe sahip başka hangi canlıların olduğunu araştırırken bu keşfi yaptı. Araştırma ekibi, floresan tüylerin nerede bulunduğu ve bilim insanlarının bu kuşlar hakkında neler bildiklerine dayanarak, bu gösterişli tüylerin çiftleşme ritüellerini geliştirdiğine ve sosyal hiyerarşileri belirlemeye yardımcı olduğuna inanıyor.
Nebraska-Lincoln Üniversitesi'nde balık biyoloğu olan çalışmanın baş yazarı Rene Martin, bu kuşlar zaten muhteşem tüylere sahip olsa da, “biyofloresan kısımlar bu gösterileri daha da geliştiriyor olabilir” diyor. Amerikan Doğa Tarihi Müzesi'nden çalışmanın eş yazarı Emily Carr, “insanlar bu parlayan lekeleri çıplak gözle göremez. Gözlerinde daha fazla renk ve UV ışığı fotoreseptörü veya koni bulunan kuşlar için floresan, çiftleşme gösterilerinin öne çıkmasına yardımcı olabilir,” diyor. Carr, ayrıca gözlerinde ışığı filtreleyen ve floresan dalga boylarını görmelerine yardımcı olan yağ damlacıkları olduğunu söylüyor.
Araştırmacılar, bu ekstra renkli görüşü taklit etmek için, müzenin 100 yıldan daha eskiye giden örneklerini, floresana neden olan molekülleri “uyaran” bir UV ışığı parlatarak analiz ettiler. Daha sonra kuşları, ışığı filtreleyen ve floresan alanların parlamasını sağlayan sarı gözlüklerle incelediler. Görüntüledikleri türlerin yüzde 82'sinde sonuç sarımsı yeşil bir patlamaydı. Çalışmanın eş yazarı John Sparks, biyofloresansı görmenin “sanrısal” bir deneyim olduğunu ekliyor. Genellikle floresan, çevremizdeki ortam ışığı tarafından “bastırılır, ama tüm o ışık -o floresan- oradadır,” diyor.
Bilim insanları, gekolardan ornitorenklere kadar diğer canlılarla birlikte giderek artan sayıda kuşta biyofloresans keşfetti ve türlerin bu özel gücü günlük yaşamlarında nasıl kullandıklarını daha iyi anlamak için çalışıyor. 2016 yılında bir ekip, Atlantik martılarının gagalarının da muhtemelen eşlerini çekmek için benzer şekilde parladığını buldu.
Biyofloresan 37 cennet kuşu türünün neredeyse hepsinin ağzında floresan yamalar vardı ve erkek kuşların çoğu çiftleşme ritüelleri sırasında bunları gösteriyordu. Parlayan tüylerin yerleri ise türlere göre değişiyor: Bazılarının floresan tüyleri uzun kuyruklarındayken, diğerlerinin göğüs, karın veya gözlerinin etrafındaydı.
Araştırmacılar, biyofloresansı olmayan 8 cennet kuşu türünün, parlayan akrabalarına göre eş bulma konusunda daha az rekabet yaşayan daha “tek eşli” kuşlar olduğunu buldu. Işık yayan türler arasında hem erkek hem de dişi cennet kuşları biyofloresan tüylere sahipti. Ancak dişilerin daha sönük ve daha alacalı floresan tüylere sahip olduğunu belirten Carr, bunun da erkeklerin tüyleri çiftleşme ritüelleri için kullandığı fikrini desteklediğini söylüyor.
Cennet kuşlarının yeni keşfedilen bu özellikten gölgeli ormanlarda tam olarak nasıl yararlanabildikleri açık bir soru olarak kalmaya devam ediyor. Araştırmaya göre, parlak ışık bu kuşların floresan yamalarının parlamasına yardımcı olabilir; ancak Avustralya'nın yoğun yağmur ormanlarında güneş ışığı oldukça düzensiz. Bu kuşları uzun yıllardır doğal ortamlarında inceleyen Scholes'a göre, kuşlar kur gösterilerini bulutlu günlerde yapmayı tercih ediyor.
Bu kuşların gözlemlerinin, biyofloresanlarının ardındaki amacı ve vahşi doğada ne kadar görünür olduğunu aydınlatmaya yardımcı olacağını uman Sparks, “Bu önü sonuna kadar açık bir alan,” diye ekliyor. “Kuş bilimcilerin gerçekten oraya gidip bunu incelemesi gerekiyor.”
https://www.audubon.org/magazine/birds-paradise-feathers-are-more-flashy-they-glow